„Szkoła sukcesu” czy „straconych możliwości”?
ZSP Nr 1 im. Bohaterów Westerplatte” (dyrektor Hanna Wilczek na zdjęciu)oceniono na poziomie „C”- oznaczającym średni stopień wypełniania wymagania przez szkołę, chociaż, jak napisano w raporcie, „organ prowadzący stwierdził, że szkoła bardzo dobrze funkcjonuje i wystawił ocenę celującą we wszystkich obszarach”. W obszarze „respektowane są normy społeczne” wystawiono szkole poziom B, czyli wysoki. W punkcie 5 wniosków sporządzonych przez ewaluatorów napisano, że „szkoła monitoruje nabywanie przez uczniów wiadomości i umiejętności, jednak wdrożone działania wynikające z wniosków nie w pełni przyczyniają się do wzrostu wyników kształcenia, o czym może świadczyć fakt, iż EWD (edukacyjna wartość dodana) maturalne w części matematyczno-przyrodniczej plasuje ją wśród szkół "straconych możliwości". Dotyczy to technikum ekonomicznego, w programie którego przedmioty matematyczne powinny być wiodącymi. W liczącym 49 stron raporcie, wytłuszczonym drukiem napisano m. in. „sposób planowania oraz realizacji procesów edukacyjnych w szkole na ogół dostosowany jest do potrzeb i możliwości uczniów, znają oni stawiane przed nimi cele uczenia się, w mniejszym zaś zakresie formułowane wobec nich oczekiwania”. „W niewielkim stopniu na lekcjach wykorzystywana jest inwencja uczniów”. „W szkole stosowane są liczne rozwiązania nowatorskie, które służą rozwojowi uczniów”. „Nauczyciele kształtują u uczniów umiejętność uczenia się, jednak nie są to działania powszechne”. „Z obserwacji zajęć oraz prowadzonych wywiadów wynika, iż atmosfera w szkole jest przyjazna i życzliwa, jednak w opinii znacznej części trzecioklasistów nauczyciele nie traktują wszystkich uczniów równie dobrze”. „Uczniowie na ogół znają cele lekcji, w mniejszym stopniu mają świadomość tego, czego się od nich oczekuje”, „Nauczyciele twierdzą, że uczniowie są przez nich zmotywowani do pracy, jednak opinie uczniów i rodziców w tym zakresie są zróżnicowane” itp.
Nie oznacza to, że w szkole jest tak źle, bo są też wartościowe działania podejmowane w placówce, chociaż bywa, że nie są powszechnymi.
„Rolnik” na B, czyli wzrost efektów kształcenia
Zespołowi Szkól Rolniczych im. Stanisława Staszica” w Miętnem (dyrektor Zdzisław Majewski na zdjęciu) wystawiono cenzurkę „B”, czyli „wysoki stopień wypełniania wymagań przez szkołę. Metodologia i obszary badań były podobne jak w garwolińskim „ekonomiku”. We wnioskach ewaluatorzy uwypuklili, m. in, że „szkoła monitoruje i analizuje osiągnięcia uczniów z uwzględnieniem ich możliwości rozwojowych oraz formułuje wnioski, które są realizowane przez nauczycieli, co wpływa na niewielki wzrost efektów kształcenia i osiąganie sukcesów edukacyjnych uczniów”. ” Z trzyletniego wskaźnika edukacyjnej wartości dodanej (lata 2011-2013) wynika, że wyniki i efektywność kształcenia z przedmiotów matematyczno-przyrodniczych minimalnie wzrastają”, „ Dużym sukcesem nauczycieli jest stuprocentowa zdawalność egzaminów w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa”. „Nauka w szkole odbywa się w sprzyjającej atmosferze, którą kształtują, poczucie równego traktowania uczniów przez nauczycieli oraz relacje koleżeńskie wśród uczniów, jednakże uczniowie wskazują przykłady negatywnych zjawisk w szkole o charakterze incydentalnym (przemocy werbalnej i pozawerbalnej)”. „Zdaniem wszystkich nauczycieli i większości uczniów nauczyciele motywują uczniów do aktywnego uczenia się, co powoduje, że uczniowie lubią się uczyć”. „Bardzo dobre relacje między członkami społeczności szkolnej, a także przyjazna atmosfera na zajęciach sprzyjają uczeniu się”. „Organizacja procesów edukacyjnych umożliwia uczniom powiązanie różnych dziedzin wiedzy i jej wykorzystanie, pomaga im zrozumieć świat i lepiej funkcjonować w społeczności lokalnej”.
Niektórzy znawcy oświatowej materii twierdzą, że badania ewaluacyjne nie są miarodajne w ocenie placówki, inni wprost przeciwnie, że jest to kompetentne źródło informacji na temat badanej placówki, ponieważ określa poziom spełniania wymagań stawianych szkołom przez państwo, tworzy opis pozwalający rodzicom, uczniom, nauczycielom i wszystkim zainteresowanym dowiedzieć się, jak wartościowe są działania podejmowane w szkole. Czy uczniowie czują się w niej bezpiecznie, czy nauczyciele stwarzają im warunki do rozwoju na miarę ich możliwości, czy szkoła inspiruje do aktywności, czy ocenia sprawiedliwie i w sposób sprzyjający uczeniu się, jaką ma koncepcję działania.
Wkrótce przedstawimy komentarz organu prowadzącego obie szkoły dotyczący wyników ewaluacji przeprowadzonej przez Mazowieckie Kuratorium Oświaty.
Szczegółowy raport można przeczytać na stronie www.npseo.pl/action/raports.
WJ/Garwolin [MSz]
Kwiecień 2026
