Mówiąc o początku polskiego więziennictwa przywołać należy dni 7-8 lutego 1919 roku, kiedy to Naczelnik Państwa Polskiego Józef Piłsudski podpisał dekret w przedmiocie organizacji "Okręgowych Dyrekcji Więziennych" oraz dekret w sprawie "Tymczasowych Przepisów Więziennych". Akty te normalizowały funkcjonowanie więziennictwa w niepodległej Polsce, co więcej, stanowiły podwaliny systemu i myśli penitencjarnej. Nawiązując do tych faktów dzień 8 lutego został ustanowiony Świętem Służby Więziennej.
Służba Więzienna jest umundurowaną, uzbrojoną i apolityczną formacją podlegającą Ministrowi Sprawiedliwości, w której obecnie służbę pełni około 30 tys. funkcjonariuszy i pracowników cywilnych. Do głównych zadań Służby Więziennej należy ochrona społeczeństwa przed sprawcami przestępstw osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych, zapewnienie w jednostkach penitencjarnych porządku i bezpieczeństwa oraz prowadzenie oddziaływań resocjalizacyjnych i readaptacyjnych wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności. Ponadto do zadań naszej formacji należy również wykonywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tymczasowego aresztowania, kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności, kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego oraz zapewnienie osobom skazanym na kary pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej.
Aktualnie Służba Więzienna to nowoczesna, trzecia pod względem wielkości formacja mundurowa w Polsce, która efektywnie odpowiada na wyzwania stawiane przez współczesny świat. Podkreślić należy, że Służba Więzienna to także jedna z kluczowych formacji mundurowych dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa polskiego.
Przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu za wysokimi murami więzień, funkcjonariusze Służby Więziennej chronią społeczeństwo przed sprawcami przestępstw i z determinacją realizują zadania służbowe mając bezpośredni kontakt z osobami skłonnymi do wykazywania agresji, labilnymi emocjonalnie, ujawniającymi dyssocjalne cechy osobowości, zaburzenia sfery poznawczej, zaburzenia preferencji seksualnych, uzależnionymi od alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych czy upośledzonymi umysłowo.
O sile naszej formacji stanowi profesjonalna, dobrze wykształcona i przeszkolona kadra, o szerokim spektrum kompetencji, wśród których wymienić można m. in. znajomość prawa, umiejętność pracy wychowawczej i resocjalizacyjnej, umiejętność zapewnienia bezpieczeństwa własnego oraz osobom przebywającym w warunkach izolacji więziennej, umiejętność stosowania technik interwencji i samoobrony, a także posługiwania się bronią palną. Kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonywane są w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego.
Słuzba Więzienna pełniąc bardzo ważną funkcję w strukturach bezpieczeństwa państwa współpracuje z innymi formacjami mundurowymi: Policją, Strażą Pożarną, Strażą Graniczną, ABW, CBA, wojskiem. W realizacji zadań resocjalizacyjnych współdziała ze stowarzyszeniami, organizacjami pożytku publicznego i instytucjami, kościołami i związkami wyznaniowymi, kuratorami.
Tekst: por. Przemysław Turyk
Zdjęcia: Służba Więzienna - archiwum
MJa [MSz]
Styczeń 2026
