Dysertacja została napisana pod kierunkiem ks. prof. Gonzalo Miranda. Głównym celem pracy było zebranie w całość i usystematyzowanie zagadnień związanych ze sztucznym zapłodnieniem oraz ocena tego zjawiska w bioetyce personalistycznej. Autor nakreśla ponadto merytoryczne tło tematu, jego aktualność, interdyscyplinarność, przedmiot formalny i materialny, a wreszcie źródła pracy i uzasadnienie jej struktury.
W pierwszym rozdziale Autor szczegółowo omawia techniki sztucznego zapłodnienia, przedstawia podstawy personalizmu ontologicznego oraz zwraca uwagę regulacje prawne odnośnie stosowania in vitro w Europie i we Włoszech.
W drugim rozdziale Autor, analizując stanowisko kard. Elio Sgreccia, formułuje zasady bioetyki w oparciu o personalistyczną koncepcję człowieka jako podmiotu i przedmiotu działania. Następnie artykułuje najważniejsze zasady bioetyki personalistycznej, a wśród nich zasadę fundamentalnej godności człowieka, ochrony życia fizycznego, wolności i odpowiedzialności, całościowości, proporcjonalności terapeutycznej, więzi społecznej i pomocniczości.
W ostatnim rozdziale Autor przedstawia stanowisko Kościoła katolickiego na temat sztucznego zapłodnienia w oparciu o wypowiedzi papieży Piusa XII, Jana XXIII, Pawła VI, Jana Pawła II i Benedykta XVI. Przeprowadza również analizę Instrukcji Donum vitae i Dignitas personae, wydanych przez Kongregację Nauki Wiary. Zwraca też uwagę na funkcję bioetyki personalistycznej w regulowaniu poszanowania jakości życia, spełnianiu teologicznej koncepcji życia ludzkiego oraz społecznych uwarunkowań realizacji dobra przyszłych pokoleń. W ten sposób dysertacja – i to jest niewątpliwą jej oryginalnością - ukazuje możliwości zastosowania myśli personalistycznej w porządkowaniu podstawowego obszaru bioetyki jakim jest prokreacja.
W zakończeniu Autor dokonał podsumowania wszystkich rozdziałów, ukazując jeszcze raz najważniejsze osiągnięcia swojej rozprawy. Podkreślił znaczenie personalizmu dla humanizacji bioetyki i porządkowania jej metodologii. Jego zdaniem współczesna refleksja bioetyczna winna sięgać do personalizmu ontologicznego, aby w nim odkrywać idee przewodnie dla swych aktualnych poszukiwań i rozstrzygnięć.
Cennym walorem rozprawy doktorskiej ks. Jacka Rosy jest pogłębienie argumentacji bioetycznej w oparciu o zasady personalizmu ontologicznego, co stanowi ogromną szansę uwiarygodnienia bioetyki chrześcijańskiej w obliczu stanowisk świeckich. Udział Kościoła w debacie bioetycznej domaga się bowiem nie tylko stosowania argumentów teologicznych ale także rozumu oraz solidnych podstaw antropologicznych, będących właściwie jedyną wspólną płaszczyzną dialogu ludzi wierzących i niewierzących.
ks. Mateusz Czubak
[Msz]
Styczeń 2026
